“Tokaj-Hegyaljai Album” 1867-2017

07/11/2017
By Gabriel Kurczewski

W 1867 roku, czyli dokładnie sto pięćdziesiąt lat temu, ukazała się ważna książka opisująca szczegółowo Tokaj i jego wina: „Tokaj-Hegyaljai Album”, pod redakcją Józsefa Szabó i Istvána Török.

Osoby odwiedzające Tokaj w niejednej winiarni zapewne widziały wiszący na ścianie reprint mapy geologicznej regionu, opublikowanej pierwotnie jako dodatek do tej właśnie książki (niektórzy winiarze szczycą się posiadaniem oryginału.) Gdzieniegdzie można też zobaczyć pochodzące z niej grafiki z tokajskimi pejzażami.

Z okazji okrągłej rocznicy pierwszego wydania, założona przez Zoltana Demetera fundacja Tokaj Alapítvány (Tokaj Foundation) wydała z najwyższą starannością reprint książki. Nakład jest bardzo ograniczony, gdyż wynosi tylko 200 egzemplarzy, które kosztują 54,5 tys forintów, czyli około 800 złotych. Jest to więc przedmiot luksusowy, przeznaczony dla szczęśliwców, którzy pijają równie perfekcyjne i drogie wina.

Jeżeli kogoś na taki wydatek nie stać, może za 22,5 tys. forintów kupić sam zbiór 22 widoków Tokaju i mapę, albo, za jedyne 2499 forintów, samą mapę. Można też poszukać (dziś już raczej w antykwariatach) znacznie tańszego, skromniej wydanego, wcześniejszego reprintu. Sprzedawano go kiedyś np. w Piwnicach Rakoczego w Tokaju. W końcu, jeżeli kogoś interesuje tylko zawartość książki, to można znaleźć ją za darmo w Internecie, dzięki amerykańskiej bibliotece cyfrowej.

Cała treść „Tokaj-Hegyaljai Album” podana jest w czterech językach – węgierskim, niemieckim, francuskim i angielskim. Wydawca, którym było stowarzyszenie skupiające 232 właścicieli winnic tokajskich, zamierzał poprzez tę publikację „unieść zasłonę, która tak długo skrywała tokajskie winiarstwo przed większą częścią Europy” co miało z kolei pozwolić „znaleźć na zachodzie Europy rynek, który byłby rekompensatą za ten, który częściowo utracono na północy”. Chodziło oczywiście o rynek polski. Motywem wydania tej książki było zmniejszenie eksportu tokajów do Polski, będące następstwem rozbiorów, o czym można przeczytać w I rozdziale. Przypomniano w nim, że dawniej winiarze tokajscy nie musieli szukać rynku na swoje wina, ponieważ kupcy z Polski sami po nie przyjeżdżali i w miłej atmosferze festynu winobrania dokonywali na miejscu zakupów. „Jednak te dobre czasy minęły i handel winem tokajskim znacznie ucierpiał z powodu nieszczęść jakie spadły na naród polski”.

Album przedstawia Tokaj systematycznie, posługując się najnowszą wiedzą naukową. W książce znajdziemy opisy poszczególnych miejscowości i ich najlepszych winnic oraz zarys budowy geologicznej regionu. Poznamy z niej też odmiany winogron uprawianych w Tokaju w połowie XIX wieku.

Interesujące są opisy technik wytwarzania poszczególnych gatunków win i informacje o ilościach produkowanych win – tak w latach urodzajnych jak i słabych. Dowiadujemy się, na przykład, że wina deserowe stanowiły tylko 1/6-1/8 całej produkcji wina w Tokaju w latach, w których nie brakowało podsuszonych, zbotrytyzowanych gron.

Tabela z wynikami analiz chemicznych przedstawia parametry około 40 win. Można zobaczyć, jak bardzo wina Aszu, oznaczone tą samą liczba puttonów, różniły się między sobą poziomem cukru resztkowego. Wino 4-puttonowe mogło mieć go od 3% do 18%, czyli od 30 do 180 gramów w kilogramie wina (czyli, jeszcze więcej w litrze). Wprowadzało to pewien zamęt wśród konsumentów, co skłoniło właścicieli winnic skupionych w stowarzyszeniu do poszukiwania rozwiązania tego problemu poprzez ogłoszenie konkursu.

Ciekawostek podobnych do powyższych jest w tej książce znacznie więcej. Album daje dobre ogólne pojęcie o winiarstwie tokajskim na dwadzieścia lat przed epidemią filoksery i w momencie historycznego przełomu jakim było utworzenie Austro-Węgier w 1867 roku, jest jedną z podstawowych lektur z zakresu historii Tokaju, a wydana razem z nim mapa stała się najbardziej znanym tokajskim plakatem.


 

Tags: , ,

Comments are closed.

Cytaty

Podawane jest w przerwach koncertów i przedstawień operowych, lubi wielką widownię i dużo publiczności. Tokaje należą do najbardziej muzykalnych win. — Bela Hamvas, Filozofia wina

Pogoda

Tokaj
Dzisiaj
It is forcast to be Partly Cloudy at 7:00 PM CET on November 23, 2017
Partly Cloudy
15°/3°

The forecast for Tokaj, Hungary by WP Wunderground