Roczniki

03/04/2011
By Gabriel Kurczewski

Jeden z niewielu elementów oceny wina znany laikom to „rocznik”. Wiadomo powszechnie, że wina w pewnych sezonach udają się lepiej niż w innych. Jakość wina wyznaczona jest przecież w dużej mierze przez przebieg pogody w sezonie wegetacyjnym. Niektórzy winiarze mówią jednak: „Nie ma dobrych i złych roczników. Są tylko łatwe i trudne.” Pogoda pozwala pokazać jakim jesteś winogrodnikiem, gdy borykasz się z przeszkodami jakie stawia przed twoją uprawą i jakim jesteś winiarzem, gdy zabierasz się za zbiory, przetwarzanie owoców i uzyskanego moszczu.

Znaczenie rocznika jest jednak dyskusyjne. Niektóre, zwłaszcza większe, firmy winiarskie starają się ograniczać jego wpływ by utrzymać charakterystyczny, akceptowany przez klientów styl swoich win. Wchodząc do takich nowoczesnych, sterowanych komputerowo winiarni można usłyszeć „Tutaj wino staje się tym, czym chcemy, żeby było”, co brzmi niemal jak „Tutaj zmuszamy wino do posłuszeństwa.” Z drugiej strony istnieją też zwolennicy odzwierciedlania w charakterze win naturalnych warunków ich powstawania, w tym rocznika, i ograniczenia technologicznych manipulacji podczas winifikacji moszczu. Nie oznacza to jednak zgody na tworzenie złych win.

Niezależnie od podejścia do kwestii stylu ambitny winiarz nie wypuści pod swoją etykietą wina, które mogłoby zagrozić jego reputacji. Jeśli nie ma szansy na stworzenie produktu odpowiedniej jakości, sprzedaje się hurtowo moszcz lub młode wino, komuś komu się przydadzą. Większe firmy mają często też swoje „drugie etykiety”, pod którymi sprzedają wina mogące nie spełnić oczekiwań bardziej wymagających klientów. Możemy więc być raczej pewni, że etykieta o ustalonej reputacji nie zaskoczy nas negatywnie tylko dlatego, że wydrukowany na niej rocznik określany jest jako słaby. W takim roku, przy niedostatku lub całkowitym braku owoców najwyższej jakości, nie powstaną „pomnikowe” wina idealnie reprezentujące wszystkie zalety lokalnego terroir ale nie przekreśla to możliwości stworzenia win znakomitych, oryginalnych i przyjemnych.

Wartość roczników tokajskich może się znacznie różnić dla tych dwóch głównych typów win. Jeżeli wiosna i lato są słoneczne ale jesień deszczowa to rok jest „wytrawny” ale nie powstaje w nim wiele win słodkich. Wygrywają w takich sezonach ci, którzy posiadają w winnicach odmiany zeta i kövérszőló, poddające się najwcześniej działaniu szlachetnej pleśni.

Niekiedy bywa odwrotnie. Po słabym, deszczowym lecie przychodzi długa złota jesień. Owoce nadrabiają zaległości z lata i dojrzewają ale ponieważ zaczyna dotykać ich już botrytyzacja, nie nadają się do produkcji wytrawnych win odmianowych. Mogą z nich jednak dobrze się udać wina z późnego zbioru (Late Harvest, Kesoi Szuret) oraz Aszu i Szamorodni.

Czytając zwięzłe, sumaryczne oceny roczników dla całego regionu (czy zgoła ich punktacje) warto też pamiętać o tym, że Tokaj jest regionem górzystym, o urozmaiconym krajobrazie. Warunki pogodowe w poszczególnych winnicach mogą się znacznie różnić. Nachylenie stoku i rodzaj gleby wpływają na zdolność odprowadzania wody. Przewiewność niektórych miejsc pomaga pozbywać się nadmiaru wilgoci z roślin, która może spowodować, bynajmniej nie szlachetne, pleśnienie owoców i różne ich choroby. Dlatego, niezależnie od pożytków z wiedzy o ogólnym typie przebiegu pogody w danym sezonie, warto sprawdzić, jak interesujące nas, konkretne wina charakteryzują ich producenci lub cenieni przez nas recenzenci.

Ostatecznie, można moim zdaniem sformułować parę reguł dotyczących roczników:

 

  • Wybitny rocznik daje większą szansę na dobre wino od słabszych producentów.
  • Dobry rocznik daje większą szansę na wina zachowujące przez długi czas swoje zalety.
  • W przypadku słabych roczników warto trzymać się sprawdzonych producentów. Trudne sezony stawiają wyzwania, które nie każdemu udaje się pokonać ale poważny producent nie zaryzykuje zepsucia sobie opinii słabym winem.
  • Nie tylko roczniki wybitne są wartościowe. Regiony winiarskie nie rozwijają się tylko dlatego że raz na kilka lat zdarza się w nich szczególnie pożądany przebieg pogody. Również słabsza pogoda, ze sporymi odstępstwami od ideału, pozwala tworzyć atrakcyjne wina.
  • W regionie winiarskim o zróżnicowanym ukształtowaniu terenu, w którym powstają różne gatunki win charakterystyka rocznika może być odmienna dla różnych winnic i różnych gatunków win.

 

Zwięzły opis roczników 1995-2006 znajduje się na stronie stowarzyszenia Tokaj Renaissance.

Na internetowej stronie działającego w Tokaju sklepu znajduje się tabela punktująca roczniki tokajskie (wina Aszú) od 1802 do 2000 roku.

 

Tags: , ,

Comments are closed.

Cytaty

Zadanie na następne 10 lat: odkleić winu etykietkę snobizmu, zerwać mu gębę obiektu aspiracyjnego, oswoić je jako rzecz codzienną. — Ewa Wieleżyńska, Magazyn Wino, 2 (50), 2011

Pogoda

Tokaj
Dzisiaj
It is forcast to be Clear at 7:00 PM CEST on April 20, 2018
Clear
24°/9°

Our weather forecast is from Wunderground for WordPress